26/01/2021 · Các Loại Chó

Chó Havanese: Nhận Diện Ngoại Hình Và 7 Nguy Cơ Sức Khỏe

Chó Havanese nặng 3 đến 6 kg, sống trung bình 14,5 năm và dễ mắc 7 bệnh bẩm sinh. Tìm hiểu chuẩn vóc dáng và cách chăm sóc để thú cưng luôn khỏe mạnh.

Chó Havanese là giống chó cảnh cỡ nhỏ duy nhất có nguồn gốc bản địa từ quốc đảo Cuba. Chúng là thành viên nổi bật thuộc gia đình Bichon danh tiếng. Giống chó này sở hữu vẻ ngoài duyên dáng cùng bước đi đàn hồi rất đặc trưng. Bộ lông của chúng mềm mượt tựa như những sợi tơ lụa tự nhiên. Chúng được rất nhiều cư dân đô thị hiện đại chọn làm thú cưng trong nhà. Khi tìm hiểu về các loại chó đồng hành, bạn cần nắm rõ thể trạng thể chất của chúng. Việc nhận biết sớm các nguy cơ bệnh lý di truyền giúp việc nuôi dưỡng an toàn hơn.

Nguồn gốc lịch sử và khung xương tiêu chuẩn của chó Havanese

Lịch sử của chó Havanese gắn liền với quá trình phát triển của vùng đất Havana tại Cuba. Chúng từng là thú cưng được giới quý tộc Tây Ban Nha vô cùng ưa chuộng.

Nguồn gốc từ Cuba và dòng máu Bichon

Chó Havanese phát triển từ giống chó cổ Blanquito de la Habana hiện đã tuyệt chủng. Giống chó cổ này vốn có gốc gác từ dòng chó Tenerife mang sang từ Địa Trung Hải. Sau đó, các nhà phối giống đã lai tạo chúng với các nhánh chó Bichon khác. Dòng máu chó Poodle cũng được bổ sung để hoàn thiện ngoại hình mềm mại hiện nay. Chúng đã vươn lên thành giống quốc khuyển duy nhất được công nhận của đất nước Cuba.

Vào những năm 1970, số lượng cá thể thuần chủng từng suy giảm rất nghiêm trọng. Toàn bộ nền tảng nhân giống tại Mỹ thời điểm đó chỉ bắt đầu từ 11 cá thể. Nhờ nỗ lực bảo tồn bài bản, giống chó này đã phục hồi số lượng ngoạn mục. Chúng nhanh chóng trở thành một trong những giống cảnh khuyển được yêu thích nhất toàn cầu.

Kích thước tiêu chuẩn và cấu trúc lưng dốc đặc thù

Chiều cao tính từ mặt đất đến vai của giống chó này nằm trong khoảng 22 đến 29 cm. Chiều cao lý tưởng nhất theo tiêu chuẩn quốc tế là từ 23 đến 27 cm. Cân nặng chuẩn của một chú chó trưởng thành khỏe mạnh dao động từ 3 đến 6 kg. Cơ thể của chúng có chiều dài thân nhỉnh hơn so với chiều cao tới vai. Tỷ lệ này tạo nên một vóc dáng thuôn dài, săn chắc nhưng không hề nặng nề.

Đường sống lưng của giống Havanese có đặc điểm giải phẫu học vô cùng độc đáo. Điểm đặc biệt là sống lưng hơi dốc nâng dần từ vai lên tới vùng hông. Lưng của chúng thẳng nhưng lại không nằm ngang tuyệt đối như nhiều giống chó khác. Xương cánh tay trước hơi ngắn, kết hợp cùng lực đẩy khỏe khoắn từ chân sau. Sự kết hợp này tạo nên dáng đi nhún nhảy, linh hoạt như có lò xo dưới chân.

Chiếc đuôi của chó Havanese luôn được giữ uốn cong nhẹ nhàng về phía trước lưng. Chùm lông đuôi dài xõa xuống thân mình tạo nên vẻ đẹp rất thanh thoát. Tuy nhiên, phần xương đuôi thật sự không bao giờ chạm trực tiếp vào bề mặt lưng chó.

Cấu tạo ngũ quan và đặc tính bộ lông lụa hai lớp

Havanese mang nét mặt rạng rỡ với đôi mắt toát lên sự thông minh và lém lỉnh. Bộ lông của chúng phục vụ trực tiếp cho việc cách nhiệt tại vùng nhiệt đới.

Tỷ lệ đầu, hộp sọ và biểu cảm đôi mắt

Đầu của chó Havanese có tỷ lệ giải phẫu rất cân đối và hài hòa. Đỉnh hộp sọ khá phẳng, trong khi phần sọ sau hơi bo tròn nhẹ nhàng. Chiều dài của mõm tương đương với khoảng cách từ điểm gấp trán đến phần ụ chẩm. Mõm chó đầy đặn, thuôn nhẹ về phía chóp mũi chứ không bị ngắn hay gãy gập.

Đôi mắt của Havanese toát lên vẻ lanh lợi với hình dáng hạnh nhân rõ rệt. Nhãn cầu có màu nâu đen thẫm, bao quanh bởi phần viền mi mắt màu đen tuyền. Những cá thể mang lông màu sô cô la có thể sở hữu đôi mắt màu nâu sáng hơn. Đôi tai của chúng vươn nhẹ ở phần gốc rồi rủ êm ái sang hai bên má. Chiều dài tai khi kéo căng về phía trước sẽ chạm tới đúng một nửa sống mũi.

Bộ lông lụa gợn sóng và bảng màu phong phú

Bộ lông của Havanese là kiểu lông kép dài, mềm mại, nhẹ xốp và rất mượt mà. Sợi lông có độ gợn sóng tự nhiên, tạo cảm giác bồng bềnh khi di chuyển. Khác với lông chó tuyết, lớp lông ngoài của Havanese không thô cứng và không gây bí bách. Lớp lông trong ở một số cá thể trưởng thành thậm chí có thể tiêu giảm hoàn toàn. Khi chạm tay vào, người nuôi sẽ cảm nhận được độ mát mịn rất giống với lụa tự nhiên.

Bộ lông này đóng vai trò như một lớp đệm chắn nhiệt dưới ánh nắng mặt trời Cuba. Tiêu chuẩn giống cho phép chó Havanese xuất hiện với mọi màu sắc lông khác nhau. Bạn có thể bắt gặp các cá thể màu trắng, kem, đen, vàng kim hoặc vện. Đa số các cá thể đều có sắc tố mũi và viền mí mắt màu đen thẫm. Chỉ riêng những chú chó lông màu nâu sô cô la mới có mũi mang sắc tố nâu đồng điệu.

Tập tính đồng hành và khả năng huấn luyện thực tế

Havanese là giống chó sinh ra để làm bạn đồng hành gắn bó với con người. Bản tính của chúng luôn tràn đầy năng lượng tích cực và rất biết cách làm hài lòng chủ nhân.

Bản tính vui tươi và gắn bó với gia đình đô thị

Giống chó này nổi tiếng với sự hoạt bát, vui vẻ và rất giàu tình cảm. Chúng luôn có xu hướng bám theo chủ nhân từ phòng này sang phòng khác trong nhà. Chúng rất thích tham gia vào những trò chơi đuổi bắt hoặc nhặt đồ chơi nhỏ. Havanese hòa nhập nhanh với các vật nuôi khác và không có xu hướng gây hấn vô cớ. Nếu nhà có trẻ nhỏ, bạn cần dạy trẻ cách giữ an toàn cho trẻ khi ở gần chó nhằm tránh các va chạm mạnh.

Vì quá yêu thích sự tương tác, chúng không chịu được cảm giác bị cô lập một mình. Khi bị bỏ rơi trong thời gian dài, chúng dễ rơi vào hội chứng lo âu xa cách. Chó có thể sủa liên tục hoặc cào cửa để tìm kiếm sự chú ý của người thân. Mức năng lượng của chúng vừa phải, hoàn toàn thích nghi tốt với không gian nhà chung cư.

Năng lực thích ứng công việc hỗ trợ và thể thao

Chó Havanese học các hiệu lệnh mới rất nhanh nhờ trí thông minh sắc bén. Chúng phản ứng tốt với phương pháp dạy học tích cực bằng lời khen và thức ăn thưởng. Đòn roi hoặc quát mắng lớn tiếng sẽ làm tổn thương tinh thần nhạy cảm của chúng.

Nhờ tính cách thân thiện, chúng thường được tuyển chọn làm chó trị liệu tại các bệnh viện. Chúng cũng có thể đảm nhận vai trò trợ thính báo âm thanh cho người khiếm thính. Khứu giác nhạy bén của giống chó này còn được dùng để phát hiện nấm mốc trong nhà. Trên đấu trường thể thao, chúng rất hào hứng với các bộ môn vượt chướng ngại vật nhỏ.

Bảy bệnh lý di truyền thường gặp ở chó Havanese

Mặc dù có sức sống dẻo dai, Havanese vẫn mang một số gen bệnh bẩm sinh. Việc nắm vững 7 bệnh lý dưới đây giúp bạn chủ động phòng ngừa biến chứng cho thú cưng.

1. Bệnh trật khớp bánh chè ở chân sau

Trật khớp bánh chè là tình trạng xương bánh chè trượt khỏi rãnh ròng rọc ở đầu xương đùi. Đây là dị tật cơ xương khớp cực kỳ phổ biến ở các giống chó cảnh nhỏ. Khi bị trật khớp, chó đang chạy nhảy bình thường bỗng co giật một chân sau lên. Chúng sẽ đi tập tễnh vài bước cho đến khi khớp gối tự trượt trở lại vị trí cũ.

Nếu tình trạng trượt lặp đi lặp lại nhiều lần, sụn khớp sẽ bị bào mòn nhanh chóng. Hậu quả lâu dài là chó bị viêm khớp mạn tính, teo cơ đùi và đau đớn dữ dội. Bác sĩ thú y sẽ xếp loại dị tật từ độ 1 đến độ 4 để lên phác đồ can thiệp. Các ca bệnh nặng thường phải can thiệp phẫu thuật để làm sâu rãnh xương đùi.

2. Bệnh đục thủy tinh thể bẩm sinh hoặc khởi phát sớm

Đục thủy tinh thể làm thấu kính trong suốt bên trong mắt chó bị mờ đục cục bộ hoặc toàn phần. Bệnh cản trở đường truyền của tia sáng đi vào lớp võng mạc phía sau nhãn cầu. Nguyên nhân hàng đầu ở chó Havanese xuất phát từ khiếm khuyết gen di truyền từ đời bố mẹ.

Bạn sẽ thấy một đốm màu trắng sữa hoặc ánh xanh xám mờ xuất hiện ở giữa con ngươi. Chó sẽ bắt đầu đi đứng rụt rè, hay va quẹt vào chân bàn ghế trong bóng tối. Bệnh không thể chữa khỏi bằng thuốc nhỏ mắt thông thường mà cần phẫu thuật thay thủy tinh thể nhân tạo.

3. Bệnh loạn sản võng mạc ở mắt

Loạn sản võng mạc là sự phát triển bất thường của cấu trúc các mô cảm nhận ánh sáng dưới đáy mắt. Tình trạng này xuất hiện từ lúc chó con còn đang phát triển trong bụng mẹ. Tổn thương có thể chỉ là các nếp gấp nhẹ hoặc các ổ sẹo nhỏ trên bề mặt võng mạc.

Ở thể nhẹ, thị lực của chó hầu như không bị ảnh hưởng quá nhiều trong sinh hoạt. Tuy nhiên, nếu xuất hiện các mảng bong võng mạc diện rộng, chó sẽ bị suy giảm thị lực nặng. Bệnh có thể tiến triển dẫn tới mất hoàn toàn thị lực vĩnh viễn ở cả hai mắt.

4. Bệnh suy thoái van tim mạn tính

Bệnh tim mạch có thể gặp ở chó Havanese. Khi van tim hoạt động không bình thường và đóng không kín, tim sẽ bị quá tải thể tích tuần hoàn máu.

Triệu chứng điển hình là chó dễ mệt mỏi, thở gấp gáp sau những đợt chạy nhảy ngắn. Khi bệnh tiến triển, chó sẽ xuất hiện các cơn ho khan dai dẳng vào ban đêm hoặc rạng sáng.

5. Bệnh lý nhu mô gan nguyên phát

Các bất thường về chức năng nhu mô gan cũng nằm trong danh mục bệnh cảnh báo ở giống này. Tế bào gan bị tổn thương sẽ làm suy giảm khả năng tổng hợp chất đạm và đào thải độc tố. Chó thường có dấu hiệu ăn uống kém, sút cân chậm chạp và bộ lông dần trở nên xơ xác.

Khi lượng sắc tố mật tích tụ trong máu, niêm mạc nướu và lòng trắng mắt sẽ ngả màu vàng sẫm. Nước tiểu của chó chuyển sang màu vàng đậm, còn phân có thể nhạt màu hơn mức bình thường. Xét nghiệm sinh hóa máu định kỳ giúp phát hiện nồng độ men gan tăng cao từ giai đoạn sớm.

6. Bệnh viêm tuyến bã nhờn tự miễn trên da

Viêm tuyến bã nhờn là bệnh lý da liễu tự miễn mang tính chất di truyền đặc thù ở Havanese. Hệ thống miễn dịch tự sản sinh kháng thể tấn công và phá hủy hoàn toàn các tuyến bã nhờn. Tuyến bã nhờn bị tiêu biến khiến bề mặt da mất đi lớp dầu lipid bảo vệ tự nhiên.

Vùng da lưng và cổ của chó sẽ bị khô ráp dữ dội, đóng thành từng mảng vảy dày màu xám vàng. Lông tại khu vực viêm sẽ rụng trơ trụi thành từng mảng, gốc nang lông bị viêm đỏ. Chó thường tỏa ra mùi hôi rất đặc trưng và có nguy cơ cao bị nhiễm trùng da thứ phát.

7. Dị tật thông cửa chủ bẩm sinh nguy hiểm

Dị tật thông cửa chủ là một bất thường nghiêm trọng ở hệ mạch máu nuôi dưỡng nội tạng. Bình thường, tĩnh mạch cửa phải dẫn máu từ ruột qua gan để thanh lọc toàn bộ độc chất. Ở chó mắc dị tật này, một mạch máu bất thường đã bắc cầu nối tắt qua gan để về tim.

Chứng thông cửa chủ là một bệnh lý về mạch máu qua gan khiến chất độc không được thanh lọc. Nghiên cứu tại Bệnh viện Thú y Đại học California Davis cho thấy giống chó Havanese có tỷ lệ mắc dị tật thông cửa chủ cao hơn nhiều so với các giống chó lai.

Chó con mắc tật này thường còi cọc, chậm lớn, hay bị nôn mửa và chảy nước dãi nhớt đặc. Chúng có thể rơi vào trạng thái lơ mơ, đi lảo đảo hoặc co giật sau những bữa ăn nhiều đạm.

Chế độ chăm sóc lông, quản lý tuổi thọ và ranh giới cấp cứu thú y

Chăm sóc chó Havanese đòi hỏi người nuôi phải kiên trì trong việc chải lông và theo dõi sức khỏe. Khí hậu nhiệt đới gió mùa tại Việt Nam tạo ra những thử thách nhất định cho bộ lông lụa.

Nguyên tắc chải chuốt và bảo tồn sợi lông tự nhiên

Tiêu chuẩn của giống Havanese yêu cầu lông chó được thả dài tự nhiên trên toàn bộ cơ thể. Bạn chỉ nên cắt tỉa gọn gàng phần lông quanh bàn chân để tránh trơn trượt khi chạy. Người nuôi cũng có thể dùng thun mềm buộc chỏm lông trên đầu lên để tránh che mắt chó.

Bạn cần chải lông từ 3 đến 4 lần mỗi tuần bằng lược chải kim có đầu bọc tròn bảo vệ. Việc chải đều giúp gỡ các búi rối và loại bỏ bụi bẩn tích tụ sâu trong chân lông. Để da lông luôn bóng khỏe, người nuôi có thể tham khảo việc bổ sung dầu cá cho chó theo định lượng thích hợp. Tuyệt đối không được cạo sạch lớp lông của Havanese vào mùa hè với mục đích làm mát.

Hành động cạo trọc sẽ phá hủy cấu trúc cách nhiệt tự nhiên của sợi lông Havanese. Vùng da mỏng của chó khi mất lông sẽ tiếp xúc trực tiếp với tia cực tím gay gắt. Hậu quả là da dễ bị bỏng rát, cháy nắng và làm tăng nguy cơ sốc nhiệt trong thời tiết oi bức. Chó chỉ cần được tỉa lông mỏng bớt phần bụng và luôn ở trong không gian thoáng khí.

Tuổi thọ trung bình và mốc kiểm tra sức khỏe

Một nghiên cứu thực hiện tại Anh năm 2024 trên 56 cá thể chó Havanese mang lại kết quả tích cực. Giống chó này có tuổi thọ trung bình cao hơn hẳn so với mức trung bình của các giống chó thuần chủng. Tuổi thọ của chúng cũng vượt qua mức trung bình của các giống chó lai được ghi nhận trong cùng nghiên cứu.

Tuy nhiên, các số liệu dịch tễ trên chủ yếu được thực hiện tại các nước ôn đới như Anh và Mỹ. Hiện tại Việt Nam vẫn chưa có công trình thống kê tuổi thọ riêng biệt cho giống này. Dù vậy, việc sống trong môi trường nóng ẩm đòi hỏi quy trình phòng ngừa thú y nghiêm ngặt hơn. Bạn cần cho chó tiêm vắc xin phòng bệnh dại định kỳ hằng năm theo đúng luật chăn nuôi. Bên cạnh đó, bạn cần kiểm soát thức ăn và loại bỏ ngay các nhóm thực phẩm chó không nên ăn để bảo vệ dạ dày.

Dấu hiệu lâm sàng khẩn cấp cần đưa chó đi viện

Dù có khả năng thích nghi tốt, chó Havanese vẫn có thể gặp phải những đợt suy sụp sức khỏe cấp tính. Bạn hãy để ý các biểu hiện nguy hiểm của cún. Bạn cần đưa cún đến phòng khám thú y ngay khi thấy các dấu hiệu lạ. Hãy đi cấp cứu nếu chó thở dốc dữ dội. Lưỡi tím tái hoặc đỏ thẫm cũng rất nguy hiểm. Bạn cũng phải đưa cún đi khám ngay nếu thân nhiệt tăng quá cao.

  • Chó thở dốc dữ dội, lưỡi tím tái hoặc chuyển sang màu đỏ thẫm, kèm theo nhiệt độ cơ thể tăng cao bất thường.
  • Chó bị co giật toàn thân, sùi bọt mép, run rẩy hoặc đột ngột bất tỉnh không thể gượng dậy.
  • Bụng chướng to căng cứng bất thường, chó đứng ngồi không yên và cố gắng nôn khan nhiều lần.
  • Chó nôn mửa liên tục kèm theo tiêu chảy ra máu tươi hoặc dịch nâu đen có mùi tanh nồng.
  • Chó con dưới 3 tháng tuổi lờ đờ, hạ thân nhiệt và bỏ bú hoàn toàn trong thời gian trên 6 giờ.
5/5 - (1 vote)