Trả lời nhanh
Phòng ngừa giun đũa cho chó bằng cách tẩy giun từ 2 tuần tuổi. Bạn lặp lại việc này mỗi 2 đến 3 tuần cho tới 2 tháng tuổi. Sau mốc này, hãy tẩy giun hàng tháng đến khi chó được 6 tháng tuổi. Chó mẹ cho con bú cũng cần tẩy giun cùng lịch với đàn con.
Ví dụ tính toán lịch tẩy giun cụ thể cho một đàn chó sơ sinh
Chó con cần dùng thuốc tẩy giun rất sớm. Hầu hết cún con sinh ra đã có sẵn ấu trùng trong người. Cẩm nang Thú y Merck chỉ dẫn lịch tẩy giun tốt nhất. Bạn bắt đầu lúc cún tròn 2 tuần tuổi. Sau đó nhắc lại mỗi 2 đến 3 tuần một lần đến khi cún 2 tháng tuổi. Tiếp theo, bạn tẩy giun hàng tháng đến lúc cún đủ 6 tháng tuổi.
Để bạn dễ làm theo tại nhà, đây là ví dụ cụ thể kèm mốc thời gian rõ ràng.
Dưới đây là một ví dụ minh họa về lịch tẩy giun cho đàn cún theo các mốc thời gian:
- Mốc 1 xảy ra khi chó tròn 2 tuần tuổi. Đây là thời điểm tẩy giun bắt buộc đầu tiên trong đời của cún con.
- Mốc 2 cách mốc thứ nhất đúng 2 tuần. Lúc này, cún con tròn 4 tuần tuổi.
- Mốc 3 cách mốc thứ hai đúng 2 tuần. Lúc này, cún con tròn 6 tuần tuổi.
- Mốc 4 (cách mốc thứ ba đúng 2 tuần, tức lúc cún tròn 8 tuần tuổi hay đủ 2 tháng tuổi). Bước này giúp hoàn thành giai đoạn tẩy dày đặc ban đầu.
- Mốc 5 là nhịp hàng tháng tiếp theo. Đó là lúc cún con tròn 3 tháng tuổi.
- Mốc 6: khi chó con tròn 4 tháng tuổi.
- Mốc 7: khi chó con tròn 5 tháng tuổi.
- Mốc 8: khi chó con tròn 6 tháng tuổi.
Bạn cần nhớ điều này. Chó mẹ nuôi con phải uống thuốc cùng ngày với đàn cún con trong các đợt tẩy giun. Chó mẹ thải ấu trùng qua sữa và phân. Nếu bỏ quên chó mẹ, đàn cún sẽ bị nhiễm lại ngay.
Vòng đời phức tạp và các con đường lây truyền giun đũa ở loài chó
Hai loài ký sinh trùng gây bệnh giun đũa ở chó là Toxocara canis và Toxascaris leonina. Toxocara canis nguy hiểm hơn. Loài này rất phổ biến và đi qua nhiều tạng trong người cún.
Chó con thường nhận mầm bệnh từ bụng mẹ qua nhau thai. Giun Toxocara canis có thể nằm ngủ trong mô của chó cái trưởng thành suốt nhiều năm. Khi chó mẹ mang thai, sức đề kháng giảm đi. Ấu trùng thức dậy, chui qua nhau thai vào gan và phổi thai nhi. Ấu trùng cũng đi vào tuyến vú rồi theo sữa sang đàn con. Vì thế, cún con mới một tuần tuổi đã có thể có giun trong ruột.
Chó ở mọi lứa tuổi đều có thể nhiễm giun đũa. Nguy cơ đến khi cún nuốt phải trứng giun trong đất cát sau ít nhất 4 tuần. Cún cũng có thể ăn phải chuột hay chim mang mầm bệnh. Khi chó dưới 3 tháng tuổi nuốt trứng giun, vỏ trứng vỡ ra. Ấu trùng chui qua thành ruột rồi vào máu lên gan và phổi.
Tại phổi, ấu trùng chọc thủng phế nang làm cún ho liên tục. Cún nuốt đờm chứa ấu trùng xuống lại ruột non. Tại đây, chúng lớn thành giun đũa trưởng thành. Giun hút chất bổ và đẻ nghìn trứng ra phân. Quá trình này hại gan và phổi. Để hiểu rõ hơn về bệnh gan, bạn có thể xem bài các loại bệnh gan ở chó để biết cách xử lý sớm.
Dấu hiệu nhận biết chó nhiễm giun đũa và phương pháp chẩn đoán chuyên môn
Chó lớn nhiễm ít giun thường không có dấu hiệu rõ vì sức đề kháng tốt. Trái lại, chó con nhiễm nhiều giun sẽ có dấu hiệu rất rõ. Mọi người nuôi đều dễ nhận ra bằng mắt thường.
Dấu hiệu đầu tiên là cún lớn chậm và còi cọc dù vẫn ăn bú tốt. Lông cún khô và xơ xác. Bụng cún phình to như quả bóng. Trong khi đó, sườn và xương sống của cún lại trơ xương. Nguyên nhân do giun trong ruột đã ăn hết chất bổ.
Cún con hay bị đau bụng và đi phân lỏng có nhớt trắng. Khi nhiễm nặng, cún nôn ra búi giun dài 5 đến 15 cm. Trông chúng ngoe nguẩy như sợi mì. Lúc ấu trùng lên phổi, cún sẽ ho nhiều, thở khò khè hoặc bị viêm phổi.
| Mức độ nhiễm bệnh | Biểu hiện lâm sàng ở cún | Hành động chủ nuôi cần thực hiện |
|---|---|---|
| Thể ẩn hoặc nhẹ | Chó vẫn nhanh nhẹn, ăn tốt, phân thành khuôn bình thường, không thấy giun trong chất thải | Duy trì lịch tẩy giun dự phòng theo độ tuổi, gửi mẫu phân kiểm tra hàng năm |
| Mức độ trung bình | Bụng to tròn căng, lông khô xơ, chậm tăng cân, phân sệt có bọc nhầy, thỉnh thoảng ho hoặc ọc sữa | Đưa cún đến phòng khám thú y soi mẫu phân, uống thuốc tẩy giun theo chỉ định bác sĩ |
| Mức độ nguy kịch | Nôn mửa liên tục ra búi giun, tắc ruột cơ học, phân có màu đen, khó thở nặng, kiệt sức đe dọa tính mạng | Đưa đến trạm cấp cứu thú y ngay lập tức để hồi sức truyền dịch, chống tắc ruột và sốc độc tố |
Cách xét nghiệm chuẩn nhất tại thú y là soi phân dưới kính hiển vi. Bác sĩ hòa mẫu phân vào dung dịch nổi để tìm trứng giun. Cách này giúp tìm ra bệnh từ sớm. Khi chăm cún, bạn có thể xem mục chăm sóc bệnh ở chó để biết cách xử trí khi cún ốm.
Phác đồ phòng ngừa định kỳ cho chó trưởng thành
Qua 6 tháng tuổi, cơ thể cún bắt đầu tự chống lại giun trong ruột tốt hơn. Tuy nhiên mầm bệnh ở đất cát ngoài sân vẫn còn. Bạn vẫn cần giữ thói quen tẩy giun đều cho chó lớn.
Chó lớn cần được giữ sạch giun đũa. Các tài liệu thú y khuyên bạn kết hợp hai cách dưới đây:
- Dùng thuốc ngừa giun tim hàng tháng diệt ký sinh trùng ruột. Nhiều loại thuốc ngừa giun tim uống mỗi tháng có thể diệt cả giun đũa và giun móc trong ruột. Cách này vừa ngừa bệnh giun tim do muỗi truyền, vừa sạch giun đũa. Bạn cũng không cần nhớ nhiều lịch uống thuốc khác nhau.
- Xét nghiệm mẫu phân định kỳ ít nhất một lần mỗi năm. Khi đưa chó đi khám hoặc tiêm phòng, bạn hãy lấy một mẫu phân tươi nhỏ. Bác sĩ thú y sẽ soi phân dưới kính hiển vi. Cách này giúp kiểm tra ký sinh trùng trong ruột. Bạn cũng sớm biết chó có bị nhiễm giun từ bên ngoài hay không.
Các tiệm thú cưng hay nơi bán đồ trên mạng có thể muốn bán được hàng. Bạn nên nhờ bác sĩ thú y khám trực tiếp thể trạng và cân nặng. Bác sĩ sẽ kê đúng thuốc tẩy giun. Bạn cũng nên tiêm phòng ngừa bệnh dại ở chó để bảo vệ thú cưng.
Nguy cơ lây nhiễm sang người và các biện pháp khử trùng môi trường
Giun đũa chó là mầm bệnh lây từ động vật sang người. Cơ thể người không làm cho giun đũa lớn lên trong ruột non. Người vô tình nuốt phải trứng giun trong đất cát hoặc dính trên lông cún. Trứng này sẽ nở ra ấu trùng ngay trong ruột người.
Ấu trùng chui qua thành ruột rồi đi khắp các mô trong cơ thể. Hiện tượng này gọi là ấu trùng di hành nội tạng. Bệnh nhân có thể sốt dài ngày, tăng bạch cầu, sưng gan và đau phổi. Nguy hiểm hơn là ấu trùng đi lạc vào mắt. Mắt có thể bị viêm, tổn thương đáy mắt và mù hẳn. Trẻ nhỏ hay chơi trên sàn rất dễ gặp tình trạng này.
Bạn hãy làm theo các bước sau để tránh lây nhiễm giun đũa:
- Thu gom và dọn phân cún ngay mỗi ngày. Trứng giun đũa mới thải ra theo phân chưa thể gây bệnh ngay. Trứng cần ít nhất 4 tuần ngoài trời để phát triển thành dạng gây nhiễm. Bạn dọn sạch phân cún mỗi ngày và vứt vào thùng rác. Nhờ đó, bạn chặn đứng đường lây truyền của giun.
- Rửa sạch tay bằng xà phòng. Bạn hãy dạy trẻ nhỏ và nhắc cả nhà rửa tay với xà phòng dưới vòi nước. Hãy rửa tay sau khi vuốt ve, chải lông cho chó con. Cần rửa tay sau khi làm vườn hoặc chạm vào đất cát. Luôn rửa tay trước mỗi bữa ăn.
- Khử trùng chuồng trại và chỗ vui chơi của cún. Vỏ trứng giun đũa rất bền trước nước lau rửa nhà cửa. Trứng có thể sống trong đất nhiều tháng. Bạn hãy dội nước sôi vào sàn chuồng và khay đi vệ sinh. Hãy phơi khay cát dưới nắng gắt. Tránh để chó con chơi ở vùng đất ẩm ướt, bẩn thỉu.
Hãy tẩy giun đúng hẹn từ 2 tuần tuổi. Kết hợp giữ vệ sinh sạch sẽ mỗi ngày. Việc này giúp cún cưng lớn nhanh, khỏe mạnh và giữ an toàn cho cả gia đình.
Câu hỏi thường gặp
Tại sao cún con mới 1 đến 2 tuần tuổi đã có thể nhiễm giun đũa?
Cún con nhiễm giun sớm do ấu trùng ngủ trong người chó mẹ thức dậy khi mang thai rồi chui qua nhau thai. Ấu trùng cũng đi vào tuyến vú và truyền sang cún con qua sữa mẹ ngay từ những ngày bú đầu tiên.
Người có thể bị nhiễm giun đũa từ chó không và triệu chứng là gì?
Người có thể nhiễm khi nuốt phải trứng giun dính ở đất cát hoặc lông chó. Bệnh gây hội chứng ấu trùng di hành nội tạng với triệu chứng sốt và sưng gan. Nếu ấu trùng lên mắt, mắt có thể bị tổn thương và dẫn tới mù lòa vĩnh viễn.
Thuốc phòng giun tim hàng tháng có phòng được giun đũa đường ruột không?
Nhiều loại thuốc phòng giun tim hàng tháng có diệt được cả giun đũa và giun móc trong ruột. Bạn nên hỏi bác sĩ thú y để chọn thuốc đúng theo cân nặng và lứa tuổi của chó.
Sau khi thải ra môi trường, trứng giun đũa mất bao lâu mới có khả năng lây nhiễm?
Trứng giun đũa thải theo phân chó cần ở ngoài môi trường đất cát ít nhất 4 tuần để phân chia thành trứng chứa ấu trùng cảm nhiễm. Do đó, việc dọn sạch phân cún ngay mỗi ngày sẽ ngăn chặn hoàn toàn nguy cơ trứng giun phát triển thành mầm bệnh truyền nhiễm.
Sources
- Gastrointestinal Parasites of Dogs - Dog Owners · MSD Veterinary Manual (msdvetmanual.com)
- Routine Health Care of Dogs - Dog Owners · MSD Veterinary Manual (msdvetmanual.com)
Prepared from these references and checked against them. References retrieved October 17, 2026.