Phòng Ngừa Bệnh Tiêu Chảy Ở Chó: 4 Trụ Cột Chuẩn Thú Y

Đánh giá tình trạng phân và kiểm tra mức độ mất nước của chó

Nhận biết sớm bất thường đường tiêu hóa giúp bạn ngừa tiêu chảy cấp tính. Người nuôi có thể tự kiểm tra ruột của cún bằng hai bước đơn giản tại nhà. Bạn hãy quan sát khuôn phân và đo thời gian hồi phục mao mạch.

Phân của một chú chó khỏe mạnh thường có khuôn hình trụ rõ ràng. Bề mặt phân ẩm vừa phải và rất dễ dọn sạch trên sàn. Khi chó bị rối loạn tiêu hóa, phân mềm nhão như bùn hoặc lỏng như nước. Bạn cần chú ý nếu phân đổi sang màu đen hắc ín hoặc xám rêu. Dấu hiệu có vệt nhớt hay máu tươi cũng rất đáng lo.

Tiêu chảy kéo theo nguy cơ mất nước và điện giải rất nhanh. Chó con bị mất nước càng nguy hiểm hơn. Bạn hãy kiểm tra các dấu hiệu sinh lý của thú cưng.

• Độ chun giãn da: Bạn dùng hai ngón tay nhấc nhẹ da gáy của cún lên rồi buông ra. Ở chó đủ nước, nếp da sẽ phẳng lại ngay. Nếu nếp da co lại chậm, cún đang bị thiếu nước.
• Thời gian đổ đầy mao mạch (CRT): Bạn ấn nhẹ ngón tay vào nướu răng của chó rồi thả ra. Vùng nướu trắng bệch phải nhanh chóng hồng trở lại. Nếu nướu khô ráp hoặc lâu hồng lại, tuần hoàn máu của cún đang suy giảm.
• Thân nhiệt trực tràng: Khi cún sốt cao kèm phân lỏng, đây là phản ứng do ruột bị viêm.

Bảng phân tầng mức độ tiêu chảy và hành động can thiệp

Dưới đây là bảng phân loại các cấp độ tiêu chảy theo triệu chứng lâm sàng. Bạn hãy dựa vào bảng này để chọn cách xử lý phù hợp.

Nếu chó ở mức trung bình hoặc nguy kịch, bạn không nên tự chữa tại nhà. Việc chậm trễ sẽ làm lỡ mất giờ vàng cứu chữa thú cưng. Bạn hãy ủ ấm, đặt cún nằm nghiêng rồi đưa ngay tới phòng khám thú y.

Trụ cột dinh dưỡng: Quy tắc chuyển đổi thức ăn và bù nước men vi sinh

Đường tiêu hóa của chó rất nhạy cảm với thức ăn lạ. Nếu bạn đổi hạt hoặc đổi thịt quá vội, ruột cún sẽ bị quá tải. Men ruột và khuẩn có lợi chưa kịp thích ứng sẽ gây tiêu chảy ngay.

Quy tắc thú y chuẩn mực là luôn chuyển đổi thức ăn từ từ trong 3 đến 5 ngày. Bạn hãy trộn thức ăn cũ với thức ăn mới theo tỷ lệ tăng dần. Cách làm này giúp đường ruột của cún thích ứng êm dịu.

Dưới đây là một ví dụ minh họa cách đổi thức ăn từ từ cho cún:

• Ngày 1: Bạn trộn nhiều thức ăn cũ với một ít thức ăn mới.
• Ngày 2: Bạn chia đều lượng thức ăn cũ và lượng thức ăn mới.
• Ngày 3: Ví dụ tính khẩu phần: dùng phần lớn thức ăn mới trộn cùng thức ăn cũ.
• Ngày 4: Cho cún ăn hoàn toàn thức ăn mới.

Bên cạnh việc đổi thức ăn, bạn cần giữ sạch khay nước uống của cún. Hãy thay nước lọc hoặc nước đun sôi để nguội mỗi ngày. Nước bẩn để lâu ngày đóng rong rêu chứa nhiều mầm bệnh gây đau bụng.

Khi chó đi phân mềm nhẹ do ăn lạ, bạn có thể cho uống men vi sinh. Sản phẩm dạng bột hay gel giúp bổ sung vi khuẩn tốt cho đường ruột. Khi phân đã thành khuôn, bạn cho cún ăn lại bình thường trong 3 đến 5 ngày. Bạn tuyệt đối không cho cún ăn đồ dầu mỡ hay thức ăn thừa.

Trụ cột y tế dự phòng: Lịch tẩy giun và vắc-xin cốt lõi theo WSAVA

Nhiễm ký sinh trùng và các loại virus nguy hiểm là nguyên nhân hàng đầu gây viêm ruột. Bệnh thường khiến chó tiêu chảy dữ dội. Lập kế hoạch y tế dự phòng sớm là tấm lá chắn tốt nhất cho thú cưng.

Lịch tẩy giun định kỳ ngăn ngừa nội ký sinh trùng

Nhiều loại giun tròn, giun móc và giun tóc thường bám vào vách ruột để hút máu. Chúng làm hỏng niêm mạc ruột khiến cún đi tiêu ra máu tối màu hay chất nhầy. Ấu trùng giun đũa còn lây từ mẹ sang con qua nhau thai hoặc sữa.

Theo Cẩm nang Thú y Merck, lịch tẩy giun cho chó gồm các mốc sau:

• Bắt đầu tẩy mũi đầu tiên khi cún đạt 2 tuần tuổi.
• Lặp lại các đợt tẩy giun sau mỗi 2 đến 3 tuần một lần cho đến khi chó đạt 2 tháng tuổi.
• Tiếp tục duy trì tẩy giun đều đặn mỗi tháng một lần từ 2 tháng đến 6 tháng tuổi. Bạn có thể xem thêm lịch phòng ngừa giun đũa cho chó con để nắm rõ từng bước thực hiện.
• Đối với chó trưởng thành trên 6 tháng tuổi, duy trì tẩy giun mỗi 3 đến 6 tháng một lần tùy vào môi trường sống. Chó mẹ mang thai cần được tẩy giun trước khi sinh theo chỉ dẫn của bác sĩ thú y để tránh lây sang con non.

Tiêm phòng vắc-xin cốt lõi bảo vệ niêm mạc ruột

Theo hội thú y WSAVA, vắc-xin ngừa bệnh Parvovirus là mũi tiêm bắt buộc cho mọi chú chó. Vi-rút Parvo phá hủy nhanh các tế bào lót bên trong thành ruột non. Ruột bị tổn thương nặng làm chó nôn mửa và đi ngoài ra máu có mùi rất tanh.

Chó con cần được tiêm phòng đầy đủ các mũi vắc-xin cần thiết theo hướng dẫn của bác sĩ thú y. Bạn cũng nên tiêm nhắc lại theo đúng lịch hẹn để ngừa các bệnh nguy hiểm.

Vệ sinh môi trường sống và kiểm soát ký sinh trùng truyền lây

Môi trường sống ô nhiễm là nguồn tái nhiễm liên tục của các mầm bệnh đường ruột. Trứng giun tóc Trichuris vulpis có thể tồn tại trong đất cát nhiều năm, tuy nhiên chúng rất nhạy cảm với điều kiện khô ráo. Vì vậy, việc giữ khu vực nuôi nhốt khô thoáng, sạch sẽ giúp giảm thiểu nguy cơ nhiễm bệnh rõ rệt.

Các biện pháp vệ sinh chuồng trại bao gồm:

• Dọn dẹp phân ngay lập tức: Bạn hãy gom phân cho vào túi kín ngay sau khi cún đi vệ sinh. Không để phân đọng ngoài sân vì ấu trùng giun móc sẽ sinh sôi trong đất ẩm. Chúng có thể chui ngược qua kẽ chân của chó để gây bệnh.
• Bề mặt nuôi nhốt: Chó nuôi trong chuồng nền bê tông dễ cọ rửa và nhanh khô ráo hơn nhiều so với nền đất ẩm ướt. Định kỳ xịt rửa sàn chuồng và phơi khô khay đi vệ sinh dưới ánh nắng mặt trời.
• Kiểm soát bọ chét và ve rận: Bọ chét mang mầm ấu trùng của loài sán dây. Chó liếm lông sẽ nuốt phải bọ chét và bị nhiễm sán, gây viêm ruột rồi tiêu chảy. Bạn nên dùng thuốc diệt ký sinh trùng để trị ve và bọ chét gây ngứa ngáy ở chó.
• Ngăn chó ăn bậy: Bạn không để chó bắt cóc nhái, thằn lằn, chuột hoặc bọ hung ngoài vườn. Tuyệt đối không cho cún ăn thịt gà sống chưa nấu chín. Các con vật này chứa nhiều ấu trùng giun dạ dày và vi khuẩn gây hại.

Cảnh báo rủi ro từ thuốc của người và các mẹo dân gian truyền miệng

Nhiều chủ nuôi mắc sai lầm lớn khi thấy chó bị tiêu chảy. Họ tự ý dùng thuốc của người cho chó. Họ cũng hay làm theo mẹo truyền miệng trên mạng xã hội. Việc này có thể đe dọa trực tiếp tính mạng của thú cưng.

Lưu ý về các hiểu lầm tai hại bạn cần tuyệt đối tránh:

• Không cho chó uống thuốc hạ sốt giảm đau của người: Hoạt chất Paracetamol rất độc với chó mèo. Tên gọi khác của nó là Panadol. Cơ thể chó thiếu men phân giải chất này. Dùng thuốc sẽ làm hư tế bào gan nhanh chóng. Thận của chó cũng bị hoại tử. Chất huyết sắc tố trong máu bị đổi tính. Chó cưng có thể chết rất nhanh. Các thuốc giảm đau nhóm NSAIDs như Ibuprofen cũng rất nguy hiểm. Chúng làm thủng dạ dày và ruột của chó.
• Không tự ý dùng kháng sinh hoặc thuốc cầm tiêu chảy của người: Uống kháng sinh bừa bãi sẽ diệt hết vi khuẩn tốt trong ruột. Tiêu chảy do đó bùng phát mạnh hơn vì loạn khuẩn. Thuốc giảm co bóp ruột cũng rất có hại. Nếu ruột bị nhiễm trùng, chất độc vi khuẩn sẽ ứ đọng lại. Ruột chó có thể bị hoại tử. Một số giống chó còn bị ngộ độc thần kinh.
• Bỏ các mẹo dân gian nguy hiểm: Nhiều người đồn rằng nước lá ổi đặc giúp chữa khỏi bệnh do Parvovirus. Có người lại cho uống nước chanh hoặc ăn lòng đỏ trứng. Parvovirus là tên một loại vi-rút gây bệnh viêm ruột rất nặng. Vi-rút này làm hỏng niêm mạc ruột. Chó sẽ bị chảy máu ruột và mất nhiều nước. Bác sĩ thú y cần truyền dịch và kiểm soát nhiễm trùng kịp thời. Nếu không, tỷ lệ chó chết có thể tới 80% đến 90%. Nước chanh có nhiều axit còn làm vết loét ruột thêm rách rộng.

Lưu ý về xung đột lợi ích: Nhiều trang mạng xã hội không có kiểm chứng y khoa. Các nhóm bán thú cưng trôi nổi hay quảng cáo thuốc gia truyền. Người bán thuốc online không có bằng thú y cũng làm vậy. Họ chỉ muốn bán được hàng để kiếm lời. Bạn chỉ nên nghe theo bác sĩ thú y có chứng chỉ hành nghề.