Mèo Ăn Cá Ngừ Tốt Như Thế Nào? Hướng Dẫn Định Lượng An Toàn

Cá ngừ mang lại lượng đạm dồi dào cho mèo. Món cá này có mùi vị rất thơm ngon. Mèo là loài ăn thịt bắt buộc. Cơ thể chúng cần chất từ thịt động vật để sống khỏe. Mùi cá biển kích thích mũi mèo rất tốt. Mùi hương này giúp mèo ốm hoặc biếng ăn thấy ngon miệng hơn. Dù vậy, coi cá ngừ là thức ăn chính trọn vẹn là một sai lầm lớn.

Đại học Thú y Cornell có Trung tâm Sức khỏe Mèo. Đây là nơi nghiên cứu y tế cho mèo. Họ khuyên món ăn phụ không nên vượt quá 10% đến 15% calo mỗi ngày. Cá ngừ nguyên chất không có đủ vitamin và khoáng chất. Nó cũng thiếu axit béo và chất taurine cần thiết. Nếu dùng như món thưởng nhỏ, cá ngừ sẽ bổ sung nước và đạm tốt. Ngược lại, nếu thay thế bữa chính bằng cá ngừ, mèo sẽ gặp nguy hiểm.

Tiêu chí so sánh các dạng cá ngừ cho mèo

Mỗi cách chế biến cá ngừ mang lại dinh dưỡng rất khác nhau. Mức độ an toàn với bụng của mèo cũng không giống nhau. Bạn nên hiểu rõ sự khác biệt giữa các loại cá. Nhóm này gồm cá sống, cá hấp và cá hộp của người. Loại khác là đồ hộp chuyên dùng cho mèo. Hiểu đúng sẽ giúp bạn chọn thức ăn chuẩn xác nhất.

Điểm khác biệt lớn nằm ở nhãn dinh dưỡng trên bao bì. Cơ quan FDA của Mỹ quản lý thực phẩm và thuốc. Họ yêu cầu nhãn hoàn chỉnh và cân bằng phải đủ mọi chất. Cụm từ tiếng Anh của nhãn này là complete and balanced. Các tiêu chuẩn này do hiệp hội thức ăn chăn nuôi AAFCO lập ra. AAFCO là cơ quan đưa ra chuẩn dinh dưỡng cho vật nuôi. Bạn có thể đọc thêm về thức ăn cho mèo để chọn mua đúng loại.

Những nguy cơ bệnh lý khi cho mèo ăn cá ngừ sai cách

Mèo ăn cá ngừ sai phương pháp có thể đối mặt với ba hội chứng bệnh lý nghiêm trọng xuất phát từ sự rối loạn chuyển hóa chất.

Trước hết, cá sống có thể làm hỏng hệ thần kinh của mèo. Cẩm nang thú y MSD cho biết cá tươi sống chứa men thiaminase. Men thiaminase là chất phá hủy vitamin B1 rất nhanh. Chất này phân hủy vitamin trước khi mèo kịp hấp thụ. Mèo thiếu vitamin B1 sẽ đi đứng loạng choạng và mất thăng bằng. Mắt mèo có thể giãn to, đầu gục xuống và bị co giật. Mèo có thể chết nếu không được tiêm bù vitamin B1 kịp lúc. Cá hộp cho người thiếu chất này cũng gây hại thần kinh mèo. Đại học Cornell từng ghi nhận nhiều ca bệnh như vậy.

Thứ hai, ăn cá ngừ dễ làm mèo bị thiếu canxi. Bệnh này được gọi là cường cận giáp do dinh dưỡng. Tuyến cận giáp là tuyến nhỏ ở cổ giúp điều hòa canxi. Thịt cá ngừ có rất nhiều photpho nhưng gần như không có canxi. Tỷ lệ chuẩn giữa canxi và photpho phải từ 1:1 đến 1.3:1. Chỉ ăn thịt cá không xương sẽ làm tỷ lệ này đảo lộn. Tuyến cận giáp phải tiết chất để rút canxi từ xương ra máu. Hiện tượng này làm xương mèo giòn xốp và dễ gãy. Cột sống bị cong vẹo và mèo sẽ khó đi lại suốt đời.

Thứ ba, mèo rất dễ nghiện mùi vị của cá ngừ. Vị ngọt và mùi thơm của cá ngừ rất cuốn hút loài mèo. Ăn cá ngừ quá nhiều khiến mèo từ chối ăn hạt khô. Chúng cũng sẽ bỏ ăn các loại pate cân bằng dinh dưỡng. Nếu bạn ép mèo nhịn đói, mỡ sẽ dồn về gan. Gan không kịp xử lý mỡ sẽ bị tổn thương nặng. Bệnh này có tên y khoa là feline hepatic lipidosis. Đây là chứng gan nhiễm mỡ cấp tính rất dễ gây tử vong.

Công thức tính lượng cá ngừ an toàn theo nhu cầu năng lượng

Món thưởng cá ngừ chỉ nên chiếm 10% đến 15% năng lượng mỗi ngày. Bạn cần biết mèo của mình cần bao nhiêu calo mỗi ngày. Cẩm nang thú y MSD hướng dẫn tính theo hai chỉ số cơ bản. Chỉ số RER là năng lượng lúc mèo nghỉ ngơi. Chỉ số MER là năng lượng cần cho mèo hoạt động hàng ngày.

Chỉ số RER là mức năng lượng mèo tiêu thụ khi nghỉ ngơi ở nhiệt độ phòng. Với mèo nặng từ 2 kg đến 45 kg, bạn áp dụng công thức tuyến tính sau:

RER (kcal/ngày) = (30 x Trọng lượng cơ thể tính theo kg) + 70

Sau khi có RER, bạn có thể tính chỉ số MER của mèo trưởng thành. Bạn lấy RER nhân với hệ số hoạt động tương ứng của từng con mèo:

• Mèo trưởng thành đã triệt sản: MER = 1.2 x RER
• Mèo trưởng thành chưa triệt sản: MER = 1.4 x RER
• Mèo có xu hướng béo phì hoặc cần giảm cân: MER = 1.0 x RER

Ví dụ minh họa có kiểm tra số học: Một chú mèo ta trưởng thành đã triệt sản, cân nặng 4 kg, thể trạng bình thường.

Bước 1: Tính RER = (30 x 4) + 70 = 120 + 70 = 190 kcal/ngày.

Bước 2: Tính MER cho mèo triệt sản = 1.2 x 190 = 228 kcal/ngày.

Bước 3: Xác định mức trần món thưởng cá ngừ an toàn ở ngưỡng 10% tổng năng lượng mỗi ngày. Năng lượng tối đa dành cho cá ngừ = 228 x 0.10 = 22.8 kcal/ngày.

Thịt cá ngừ tươi hấp chín không nêm gia vị cung cấp năng lượng cho mèo. Bạn chỉ nên cho mèo ăn một lượng nhỏ cá ngừ. Phần lớn năng lượng còn lại phải đến từ thức ăn hoàn chỉnh và cân bằng. Thức ăn đó giúp cung cấp đủ vitamin, khoáng chất và axit amin thiết yếu.

Bạn có thể so sánh đạm giữa cá tươi và hạt khô. Cơ quan FDA khuyên nên tính tỷ lệ theo chất khô DMB. Chất khô DMB là phần dinh dưỡng sau khi đã trừ hết nước. Thức ăn hạt khô thường chỉ chứa 10% nước. Pate hoặc cá ngừ hấp lại chứa đến 75% nước. Dưới đây là công thức tính toán đơn giản:

% DMB = (% Dưỡng chất trên nhãn / (100, % Độ ẩm)) x 100

Phép tính này giúp bạn thấy rõ lượng đạm thực tế. Ví dụ hộp pate ghi 12% đạm và 75% nước. Phần chất khô còn lại là 25%. Nhờ đó, bạn đánh giá đúng dinh dưỡng mà không bị lượng nước đánh lừa.

Bảo quản cá ngừ và thức ăn ướt trong khí hậu nóng ẩm Việt Nam

Việt Nam có khí hậu nóng và ẩm. Độ ẩm không khí mùa hè thường vượt quá 80%. Thời tiết oi bức làm vi khuẩn sinh sôi rất nhanh. Thức ăn để ngoài trời sẽ bị hỏng trong thời gian ngắn.

Cá ngừ nấu chín, cá hộp hoặc pate chỉ nên để ngoài từ 1 đến 2 giờ. Sau thời gian đó, vi khuẩn sẽ phát triển rất nhanh. Độ ẩm và đạm cao làm cá bốc mùi thiu và hút ruồi muỗi. Mèo ăn cá ôi thiu rất dễ bị viêm ruột cấp tính. Khi bị viêm ruột, mèo sẽ nôn ói và tiêu chảy.

Bạn hãy chia nhỏ hộp cá ngừ thành từng bữa vừa ăn. Phần chưa ăn cần bọc kín hoặc đậy trong hộp thủy tinh. Sau đó, bạn cất ngay hộp cá vào ngăn mát tủ lạnh. Trước bữa sau, bạn lấy phần ăn ra trước khoảng 15 phút. Bạn cũng có thể ngâm chén cá vào nước nóng để làm ấm. Thức ăn về nhiệt độ phòng sẽ tỏa mùi thơm tự nhiên. Bạn nên dùng hết cá đã cất trong tủ lạnh thật sớm. Cách này giúp giữ nguyên lượng vitamin có trong thức ăn.

Dấu hiệu nguy hiểm cần thăm khám bác sĩ thú y ngay lập tức

Bạn cần ngừng cho mèo ăn cá ngừ ngay lập tức. Hãy đưa mèo đến phòng khám thú y khi thấy các dấu hiệu bất thường sau:

• Mèo đi đứng lảo đảo, mất phương hướng hoặc gục đầu. Mèo cũng có thể bị co giật cơ hay run rẩy toàn thân. Đây là dấu hiệu thần kinh điển hình của bệnh thiếu thiamine cấp tính.
• Mèo bỏ ăn hoàn toàn do biếng ăn hay phụ thuộc cá ngừ. Mèo có dấu hiệu lờ đờ, vàng da hoặc nôn nao. Tình trạng này dễ dẫn đến bệnh gan nguy hiểm là gan nhiễm mỡ cấp tính.
• Mèo có biểu hiện đau khi di chuyển, đau nhức xương khớp hay biến dạng xương chi. Điều này do mèo ăn thịt cá tự nấu lâu ngày mà không bổ sung canxi.
• Mèo nôn ói liên tục nhiều lần và tiêu chảy tóe nước kèm máu. Tình trạng này xảy ra sau khi ăn cá sống hoặc thức ăn bảo quản kém. Mèo bị mất nước nặng khiến mắt trũng sâu và véo da lâu đàn hồi.

Bài viết này cung cấp cách tính dinh dưỡng tại nhà cho mèo. Nội dung này không thay thế cho việc chẩn đoán chuyên sâu. Nếu nghi mèo ngộ độc hay thiếu vi chất, bác sĩ sẽ xét nghiệm máu. Bác sĩ cũng chụp X quang để đánh giá mật độ xương. Sau đó, bác sĩ sẽ lập phác đồ điều trị kịp thời cho mèo.