Tiêu Chảy Ở Chuột Hamster: 2 Căn Nguyên Và Cách Bù Dịch

Hai nhóm nguyên nhân cốt lõi gây tiêu chảy ở chuột hamster

Hệ tiêu hóa của chuột hamster rất mẫn cảm do có manh tràng lớn. Bộ phận này chứa nhiều vi sinh vật lên men thức ăn. Khi bị rối loạn, đường ruột của con vật sẽ yếu đi rất nhanh. Theo MSD Veterinary Manual, có hai nhóm nguyên nhân gây bệnh tiêu chảy nguy hiểm nhất. Nhóm đầu tiên là nhiễm khuẩn đường ruột cấp tính. Nhóm thứ hai là loạn khuẩn do dùng sai thuốc kháng sinh.

Nhóm thứ nhất bắt nguồn từ các vi khuẩn gây bệnh. Trong đó, vi khuẩn Lawsonia intracellularis gây viêm hồi tràng tăng sinh. Bệnh này thường gọi là hội chứng ướt đuôi (wet tail). Bên cạnh đó, vi khuẩn Clostridium piliforme gây bệnh Tyzzer. Khuẩn Salmonella và E. coli cũng làm hỏng niêm mạc ruột. Hamster bị bệnh sẽ không hút được chất dinh dưỡng. Bé bị tiêu chảy nặng và mất nước nhanh. Bạn có thể xem thêm ở chuyên mục bệnh ở chuột hamster để sớm nhận biết nguy cơ.

Nhóm thứ hai là viêm ruột hoại tử do độc tố vi khuẩn Clostridioides difficile. Tình trạng này xảy ra khi hamster uống kháng sinh không đúng loại. Thuốc diệt vi khuẩn Gram dương có lợi trong ruột. Vi khuẩn Clostridioides difficile sẽ sinh sôi và tiết độc tố gây chảy máu ruột. Hiểu rõ nguyên nhân giúp bạn chăm sóc chuột an toàn, tránh nguy hiểm đến tính mạng của bé.

Tình huống chuột hamster non từ 3 đến 10 tuần tuổi mắc bệnh ướt đuôi

Bệnh viêm hồi tràng tăng sinh do khuẩn Lawsonia intracellularis rất nguy hiểm cho chuột Syrian từ 3 đến 10 tuần tuổi. Đây là lúc chuột con vừa dứt sữa mẹ khoảng ngày thứ 20. Chúng bắt đầu được chuyển đến nhà mới. Tỷ lệ chết ở lứa tuổi này rất cao nếu không được thú y chữa trị kịp thời.

Bệnh có thể bùng phát do vận chuyển đường dài hoặc chuồng quá chật. Chuột bị căng thẳng, phẫu thuật hay đổi đồ ăn đột ngột cũng dễ phát bệnh. Khi vi khuẩn tấn công, vách ruột non dày lên làm hẹp lòng ruột. Đuôi và hậu môn của chuột sẽ bị ướt do dính phân lỏng. Bé lờ đờ, chán ăn, sút cân và ngồi còng lưng vì đau.

Bên cạnh vi khuẩn Lawsonia, bệnh Tyzzer do vi khuẩn Clostridium piliforme cũng gây tiêu chảy ở chuột non. Tình trạng này dễ xảy ra khi chuột bị căng thẳng. Bệnh lây lan rất nhanh qua phân của chuột. Con vật sẽ bị mất nước, sụt cân và có thể chết đột ngột. Để xử lý, bạn cần làm ngay các bước chăm sóc ban đầu. Đầu tiên, hãy nhốt riêng chuột bệnh sang lồng khác. Việc này giúp tránh lây bệnh cho các con khác qua phân.

• Cách ly cá thể hamster bị bệnh ngay lập tức sang một lồng riêng để tránh lây nhiễm chéo cho cả đàn qua chất thải.
• Dọn dẹp và khử trùng toàn bộ lồng nuôi, đồ chơi, khay ăn bằng dung dịch vệ sinh an toàn.
• Loại bỏ thức ăn tươi hoặc các loại hạt nhiều dầu, chỉ để lại thức ăn viên nén tiêu chuẩn và bổ sung dung dịch bù nước.
• Giữ chuồng nuôi ở nơi yên tĩnh, hạn chế tối đa tiếng ồn và việc cầm nắm gây căng thẳng cho con vật.

Tình huống chuột hamster trưởng thành bị ngộ độc và loạn khuẩn do dùng kháng sinh

Tiêu chảy ở chuột hamster trưởng thành thường liên quan trực tiếp đến tình trạng viêm ruột do nhiễm độc tố vi khuẩn Clostridioides difficile. Căn bệnh này phát triển từ 3 đến 5 ngày sau khi hamster uống hoặc tiêm một số loại kháng sinh nhất định. Những loại thuốc kháng sinh gây độc tính chí mạng phổ biến bao gồm penicillin, lincomycin hoặc bacitracin.

Kháng sinh không phù hợp sẽ tiêu diệt hết vi khuẩn tốt trong ruột. Mất cân bằng này khiến khuẩn Clostridioides difficile phát triển ồ ạt. Chúng tạo ra nhiều độc tố gây xuất huyết ruột. Manh tràng của chuột phồng to vì chứa đầy hơi và dịch. Chuột bỏ ăn, tiêu chảy có mùi tanh và có thể chết rất nhanh.

Nhiều người thấy chuột hắt hơi, sổ mũi liền tự mua kháng sinh người cho uống. Có người còn mua gói bột không rõ nguồn gốc ở tiệm bán thú cảnh. Các cửa hàng bán thú cưng thường bán thêm thuốc tự chế này. Phòng khám thú y thông thường có thể thiếu kinh nghiệm về chuột nhỏ. Họ dễ kê nhầm thuốc cho chó mèo. Bạn không được tự ý cho hamster uống kháng sinh khi chưa có chỉ định từ bác sĩ thú y.

Tình huống rối loạn tiêu hóa do thức ăn ôi thiu và khẩu phần sai cách

Không phải lúc nào phân ướt cũng do vi khuẩn nguy hiểm. Theo hiệp hội bảo vệ động vật RSPCA, thức ăn ôi thiu gây kích ứng ruột. Đổi thức ăn đột ngột cũng làm chuột bị đau bụng. Những điều này làm chuột đi phân mềm hoặc bị ướt lông quanh mông.

Để ruột chuột khỏe mạnh, bạn nên cho ăn hạt sạch và cám viên chuyên dụng. Bạn có thể thêm một chút rau củ sạch hoặc vài mẩu táo tươi. Không bao giờ cho chuột ăn nho hay đại hoàng. Chúng chứa chất độc hại cho loài gặm nhấm, như bài nguy cơ ngộ độc nho ở chuột hamster đã nêu.

Bạn chỉ nên cho ăn đồ ướt khi có bác sĩ yêu cầu vì răng bị hỏng. Đồ ăn ướt trong chuồng rất dễ lên men và sinh nấm mốc. RSPCA khuyên nên dọn sạch đồ ướt thừa ít nhất 2 lần mỗi ngày. Bình nước nên chọn loại không có bi kẹt để chuột dễ uống đủ nước hàng ngày.

Phác đồ bù dịch và dùng thuốc an toàn chuẩn thú y

Cách chữa gồm bù nước, bổ sung điện giải, dùng kháng sinh đúng và đút ăn hỗ trợ. Chuột hamster rất nhỏ nên mất nước rất nhanh. Tiêu chảy có thể làm cạn kiệt dịch cơ thể chỉ sau 12 đến 24 giờ.

MSD Veterinary Manual hướng dẫn bù dịch qua đường tiêm dưới da (SC). Dùng nước muối sinh lý hoặc dung dịch lactated Ringer. Liều dùng là 10 mL cho mỗi 100 g thể trọng trong 24 giờ. Chuột cần uống thêm nước đường glucose và chất điện giải. Bác sĩ thú y có thể cho uống thêm bismuth subsalicylate để bảo vệ niêm mạc ruột.

Dưới đây là ví dụ minh họa cách tính lượng dịch truyền. Ví dụ này chỉ để bạn hiểu cách tính. Việc tiêm thuốc bắt buộc phải do nhân viên y tế thực hiện:

Một chú chuột Syrian nặng 110 g nằm trong mức cân bình thường từ 110 đến 140 g. Thể tích dịch cần tiêm dưới da được tính rất đơn giản. Lấy 110 g nhân với 10 mL rồi chia cho 100 g. Kết quả là chuột cần 11 mL dịch truyền mỗi ngày. Thú y dùng nước muối sinh lý hoặc lactated Ringer. Bác sĩ thường chia nhỏ lượng này để tiêm nhiều vị trí, tránh căng da.

Biến chứng đường ruột nguy hiểm và thời điểm cấp cứu khẩn cấp

Tiêu chảy kéo dài làm chuột kiệt nước. Tình trạng này còn gây tổn thương nặng cho các cơ quan bên trong. Chuột bị co thắt bụng dữ dội và phải rặn liên tục. Điều này có thể dẫn tới biến chứng lồng ruột. Lồng ruột là khi một đoạn ruột tự lộn ngược lại. Sau đó, nó chui tụt vào đoạn ruột bên cạnh. Hiện tượng này làm tắc hoàn toàn đường tiêu hóa của chuột.

Ngoài lồng ruột, việc rặn liên tục do viêm loét trực tràng còn gây sa trực tràng. Khi đó, một đoạn ruột đỏ hồng sẽ lộn hẳn ra ngoài hậu môn. Sa trực tràng và lồng ruột là những ca cấp cứu rất gấp. Chuột cần được chữa trị ngay để giữ tính mạng. Nếu chậm trễ, mô ruột sẽ chết do không có máu nuôi dưỡng. Để giảm bớt bụi bẩn hay dị vật gây hại ruột, bạn cần chọn lót chuồng cho chuột hamster đúng chuẩn an toàn.

Một lưu ý quan trọng khác đối với người chăm sóc là vi khuẩn Salmonella gây tiêu chảy ở hamster có thể lây sang người. Chuột dù đã đỡ bệnh sau đợt điều trị kháng sinh vẫn có thể tiếp tục mang mầm bệnh và thải vi khuẩn ra môi trường sống. Bạn hãy đeo găng tay khi dọn chuồng, sát trùng phụ kiện thường xuyên và luôn rửa sạch tay bằng xà phòng sau mỗi lần tiếp xúc với hamster bệnh.